Gerard Lohuis

Werkzaam bij Lentis binnen de sociale psychiatrie en als docent en trainer actief in het onderwijs.

Boeken horen bij me, begrijpt u dat?

Hij zit er terneergeslagen bij. De woningbouwvereniging heeft hem aangeschreven en hem een waarschuwing gegeven. Binnen drie maanden moet de woning veilig zijn, dat wil zeggen dat een groot aantal van zijn spullen uit zijn huis verwijderd moeten zijn. Na het overlijden van zijn vrouw, nu drie jaar geleden, kon hij niet meer genieten van zijn pensioen. De boeken gaven hem troost. Hij kijkt me met grote ogen aan. Ooit was hij een vermaard wetenschapper, “dus boeken horen bij me, begrijpt u dat?”. Ik knik.

Hoarding, het obsessief verzamelen van spullen en niet in staat zijn om daar afstand van te doen, lijkt een nieuw maatschappelijk verschijnsel te worden. “Je gaat het pas zien als je het doorhebt”, sprak Cruijff. Nu kost het meer moeite om het niet te zien. Er lijkt sprake te zijn van een toenemend aantal mensen dat spullen verzamelt, de woning volstouwt met van alles en nog wat en langzamerhand lijkt de bewoner de controle te verliezen en ontstaat er mogelijk een gevaarlijke situatie.

Spullen zijn kinderen

Dan kan de strijd losbarsten. Mensen zien meestal wel dat het niet goed gaat, maar wanneer je aan hun spullen wilt komen, kom je aan ‘hun kinderen’, lijkt het. Hoarding kenmerkt zich door een abnormale gehechtheid aan spullen en mensen hebben een grote intolerantie om met onzekerheid om te gaan. Het schijnt dat 4 tot 5 % ven de Nederlandse bevolking gevoelig is, of aanleg heeft, om dit te ontwikkelen (N. Vullink, psychiater AMC). Als u bij u zelf wilt testen: bewaart u alle mails die ooit verzonden zijn en puilt de mailbox uit: Pas op, een eerste symptoom dient zich hierbij aan.

Veel ouderen

Vanuit de praktijk zien we dat het vaak bij oudere mensen voorkomt, en het komt nogal eens voor dat na verlies van een dierbare of partner, het proces zich ontwikkelt. Ze ontlenen iets aan die spullen en het gaat verder dan bij mijn vader vroeger. Die bewaarde spijkers en planken omdat het ooit nog wel eens van pas kan komen. De schuur lag daardoor behoorlijk vol, maar er moest ook nog gewerkt kunnen worden. Dus vond er af en toe een opruiming plaats. Deze opruiming wil de hoarder voorkomen.

Kennis opbouwen

In Groningen zijn we enkele jaren geleden gestart met het bundelen van kennis en kracht door een lokaal platform op te richten, waarbij de GGD de trekker is. Allerlei instellingen, variërend van opruimploeg, gemeentelijk toezicht (brandweer, inspectie) tot en met Lentis en UMCG zijn hierbij aangeschoven. Het doel is om meer kennis op te bouwen en ervaring op te doen om mensen te helpen die in gevaar komen door hun verzamelwoede. Inmiddels is bekend dat 92 % een comorbide stoornis heeft. Aandachtstekort, impulsiviteit (ontwikkelingsproblematiek), dwangstoornis en somberheid/depressie worden ernaast nogal eens waargenomen. Soms helpt een vleugje  methylfenidaat, soms een antidepressiva, EMDR of cognitieve therapie en motiverende gespreksvoering. Er zijn zelfhulpgroepen die mooie resultaten laten zien. Kortom, hoe een behandeling eruit moet zien, is nog niet duidelijk.

Gelukkig maar

En hoe is het met onze wetenschapper gegaan? Het heeft een tijdje geduurd voordat we het vertrouwen van hem kregen en er contact tot stand kwam (bemoeizorg of gewoon sociale psychiatrie). Hierna heeft EMDR de spanning zo ver terug kunnen brengen, dat we via motiverende gespreksvoering een plan hebben gemaakt. Het is nog niet afgelopen en het contact blijft nodig om hem ‘bij de les te houden’. Gelukkig woont hij nog op z’n oude plek en dat is al heel wat!

 

 

 

Gerard Lohuis

Werkzaam bij Lentis binnen de sociale psychiatrie en als docent en trainer actief in het onderwijs.

2 reacties

  1. Marjon Huiting schreef:

    Wat een verdriet bij deze heer. Met respect geschreven Gerard. Wat doe jij waardevol werk.

    Groet Marjon

  2. Dick Reitsma schreef:

    Vlak voor afgelopen Kerst, 2016, in de nacht na haar verjaardag, 17 december, maakte mijn lieve partner een eind aan haar leven, door van haar balkon, tien hoog, te springen.
    Wij hadden beiden onze eigen woning, hebben elkaar vijf jaar geleden ontmoet op ons zangkoor en waren inmiddels onafscheidelijk, met plannen samen verder te gaan, het heeft niet zo mogen zijn. Ik was die nacht niet bij haar, dat was wel vaker zo, als we elkaar even rust gunden. Ze had het moeilijk, dat wist ik, maar de mate waarin en dat het tot deze daad zou komen, dat heb ik niet kunnen vermoeden. Had ik maar.. ja, terugdraaien gaat helaas niet! In deze donkere tijden komt alles weer in volle omvang terug. Wat helpt?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Feedback