Anne Gietema

Anne Gietema is geestelijk verzorger en projectleider suïcidepreventie. Als geestelijk verzorger werkt hij vooral in verpleeghuis De Enk en verpleeghuis ‘t Blauwbörgje

De vraag van je leven

Ze was net 35 jaar, ze had gehoord dat ik ‘iets met suïcide deed’ en wilde wel eens praten. Ze vertelde meteen dat ze er genoeg van had. ‘Ik heb nu een paar keer een depressie gehad, en ik weet dat ik daar altijd vatbaar voor zal blijven. Als ik opnieuw een depressie krijg, stop ik er mee’. Ze was er helder over: liever dood dan opnieuw in het zwarte gat terecht te komen. Ik vond het invoelbaar, haar leven was zwaar en misschien wel té zwaar om er genoegen mee te nemen.

Ik vond het achteraf een goed gesprek, het lukte om met haar mee te leven. Maar het knaagde wel een beetje dat ik haar niet echt had kunnen helpen.

Ongeveer 2 jaar later kwam ik haar toevallig tegen op één van onze locaties. Ze vertelde dat ze een paar maanden geleden weer was opgenomen, maar dat het nu weer ietsje beter ging. Ook vertelde ze dat ze veel had gehad aan dat ene gesprek. Of beter aan die ene vraag die ik gesteld had. Ik herinnerde me die vraag niet en vroeg wat ze bedoelde. ‘Je vroeg me hoe het voor mijn zus zou zijn als ze me dood zou vinden’. ‘Die vraag bleef lang in mijn hoofd zitten en precies door de vraag heb ik besloten om nooit zelf een eind aan mijn leven te maken’.

Die ene vraag

Soms stel je als hulpverlener een vraag die er toe doet. Soms komt die vraag per ongeluk, soms is het pure intuïtie en soms is het een professionele vraag, die niet achterwege mag blijven. Meestal weet je zelf niet dat die ene vraag zo belangrijk is geworden. Vooral als je iemand maar een paar keer gesproken hebt, weet je vaak niet hoe het verhaal verder gelopen is. Tegelijk is die ene vraag wel precies wat ons werk zo bijzonder maakt.

Hoe gaat het met je?

Om het aantal zelfdodingen te voorkomen wordt er momenteel een landelijke actie gevoerd. Het motto van die actie is ‘de vraag van je leven’. Daarmee wil men burgers stimuleren om vaker die ene vraag te stellen. Ze vertellen er niet bij om welke vraag het precies gaat. In het begeleidend materiaal lijkt het te gaan om de simpele vraag ‘hoe gaat het met je?’. En als het antwoord een ietwat somber beeld geeft is er de vervolgvraag: ‘denk je wel eens aan de dood?’.

Het zijn doorgaans geen spectaculaire vragen die er toe doen. In trainingen wil men nog wel eens die vragen op een lijstje hebben. Helaas is dat zinloos, want volgens mij gaat het nauwelijks om de vraag zelf en veel meer om de manier waarop de vraag gesteld wordt en nog meer om de vraagsteller zelf. Het maakt namelijk nogal uit wie de vraag stelt en hoe iemand de vraag stelt.

Je kunt 100 keer aan iemand vragen hoe het gaat, zonder dat die vraag van enige betekenis is.

Vragen kost tijd…

Tsja, zo ingewikkeld is het nou eenmaal. De kunst van het gesprek is om de vraag zo te stellen dat die iets teweeg kan brengen. Ik denk overigens dat vragen er alleen toe doen als ze vanuit het hart gesteld worden, dus als er tegelijk een dosis betrokkenheid in doorklinkt. ‘Hoe gaat het met je’ is dan een vraag die daarna ook wil horen wat die ander bezig houdt en waarom het in een leven soms zo donders mis kan lopen. En tsja, dat kost soms tijd en voor sommige mensen is het confronterend om als reactie te horen dat die ander er liever niet meer zou willen zijn. Juist dan kan een oprechte vraag ‘de vraag van je leven’ worden…

Gewoon

Ik vind die landelijke actie wel mooi en ook dat ze die koppelen aan de vraag van je leven. Maar wat natuurlijk achter die actie zit is: de hoop dat we als burgers van Nederland het besef ontwikkelen dat het helpt als we wat meer en beter naar elkaar luisteren. Zo gewoon is het eigenlijk. Een vraag stellen dan horen wat er gezegd wordt en vervolgens niet wegkijken. Dat moet toch kunnen?

 

Anne Gietema

Anne Gietema is geestelijk verzorger en projectleider suïcidepreventie. Als geestelijk verzorger werkt hij vooral in verpleeghuis De Enk en verpleeghuis ‘t Blauwbörgje

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Feedback