Marlieke de Jonge

Marlieke de Jonge is overlevingskunstenaar en praktiserend patiënt bij het CIP, werkzaam als stafmedewerker empowerment bij Lentis

Gestoorde persoonlijkheid? Nou en?

‘Wat zegt U?’ Ik schrik op uit mijn interne wereld. ‘Je doet het weer!’, zegt Eva verwijtend.’O sorry, we overleggen over het avondeten’, leg ik de mevrouw naast me uit ‑ ergens tussen de wortels en de spruitjes.

Ze snapt het niet erg, geloof ik, maar op dit moment midden in de supermarkt heb ik geen zin om meer tekst en uitleg te geven. Dat hoeft ook niet: ik doe alsof het gewoon is en dus doet zij het ook. ‘C’est le tone quit fait la musique’. In de openbare ruimte hoef je elkaar geen details te verstrekken. Pluis of niet‑pluis, links of rechts, ‘Hoe gaat ie? OK.’Als iemand intensiever contact wil, kan dat ook…  maar het hoeft niet!

Ervaring leert

Een soort reactie is wel aan te raden om te voorkomen dat de ander last krijgt van handelingsverlegenheid of in de verleiding komt de stilte in te vullen met vooroordelen.

Ja, de ervaring leert. En ja, wij praten hardop tegen elkaar. Wij: ons ‘IK’ is WIJ. Wij vinden het heel normaal om in een splitssysteem te leven. Dat is zoiets als een hele familie in een fysieke verpakking. Hoe moet dat een probleem zijn? We weten niet anders!

Één ‘ik’ alleen??? Lijkt ons levensgevaarlijk!

Misverstanden

Het verschil geeft wel geregeld misverstanden. Zoals gezellig kletsend in de supermarkt. Een paar van ons vinden het gênant. Eva bij voorbeeld.

‘Houd je bek nou!’

Maar dat wordt geen feestje. Logisch: iedereen die een druk gezin heeft, weet dat je op moet letten als het stil is. Dan worden er intriges gesponnen en snode plannen gesmeed. In een samenlevingsverband vol beschadigde en grenzeloze kinderen, loopt het helemaal makkelijk slecht af. Dus ik ben blij met grapjes, geruzie en gedoe. Al word je er soms gillend gek van!

Etiketje

Maar dat is mijn probleem ‑ ons probleem bedoel ik eigenlijk. We doen ons best een beetje te middelen tussen aangepast en passend gedrag. Bovenop onze altijd‑aanwezige interne verschillen in beleving en belangen, verboden weten en bananenschillen. Uiteindelijk kun je conflicten net iets handiger buiten het eigen hoofd uitvechten dan vanbinnen. Dat laatste veroorzaakt kortsluiting ‑ met alle nare gevolgen daarvan. Gooi er maar een psychiatrisch etiketje of 2, 3 overheen. Liever niet dus.

Medeburgers mogen eigenlijk in hun handen wrijven met het beetje vreemd gedrag dat ze van ons merken. Stel dat we niet met elkaar om zouden gaan…  dat is een paar jaar zo geweest. Dat gaf toestanden! Niet zuinig! Agressieve ontploffingen, onverantwoordelijk gedrag, (zelf)moordaanslagen…  een ongecoördineerde bende. Wil je niet weten ‑ ik niet tenminste ‑ schaam ik me alsnog. Nee, zo is het veel beter.

Dan maar ietwat gestoord en ‘anders’…  dat kan best in een gevarieerde maatschappij. Met elkaar maken we een heel ‘bruikbaar buur en burger’ van onze chaotische kindercrèche. Meer dan dat: ik ken weinig ‘grote mensen’ zo creatief, veerkrachtig en vindingrijk.

‘Elk nadeel heeft z’n voordeel’, zegt onze grote roerganger Johan Cruijff. En ook: ‘Ik was zolang gestoord tot ik geniaal was’. Zo! Mooier kan ik het niet zeggen!

Extra uitleg onderweg

Ik doe het weer, Eva. En ik blijf het doen en toelaten. Omdat vreemd gedrag niemand schaadt en niks is waar je je voor moet schamen. Eigenwaarde verdraagt wat goedbedoelde vragen van een geïnteresseerde omgeving. Niet dat het recht geeft op verantwoording, maar omdat ik in een contact‑samenleving wil leven. Dat vereist wel eens extra uitleg onderweg. Is ook ons eigen belang: zo stem je af op het ‘anders’ van anderen.

Tenslotte moeten we ook (on)geregeld uitleggen dat onze ogen zowat niks zien en onze achterpootjes ongeveer alles doen behalve ‘normaal’ lopen.

Irritant soms, maar ‘that’s life’ als ‘minderheid’ die hardnekkig mee wil spelen.

Als je zelf niet moeilijk doet, doen anderen het ook niet.

 

Marlieke de Jonge

Marlieke de Jonge is overlevingskunstenaar en praktiserend patiënt bij het CIP, werkzaam als stafmedewerker empowerment bij Lentis

1 reactie

  1. SY van Brakel schreef:

    Is er 19 mei een bijeenkomst op de Hereweg van 15.30 uur tot 17.30 uur?
    Ik vond jouw boekje op afd. Depressie van het CIP en ben razend benieuwd naar de ontwikkelingen,

    h.gr.
    SY van Brakel,
    (óók een ervaringsdeskundige/depressieveling en levenskunstenaar)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Feedback