Jonge vrouw tijdens winter

Paranoïde persoonlijkheidsstoornis

Pieker je vaak over de betrouwbaarheid van je vrienden, partner of collega? Heb je het gevoel dat zij het niet goed met je voorhebben, je kunnen bedriegen en vernederen? Dat iedereen tegen jou is en alles wat jij zegt tegen je wordt gebruikt? Dan kan het zijn dat jij een paranoïde persoonlijkheidsstoornis hebt.

Wat een paranoïde persoonlijkheidsstoornis is, wat de symptomen zijn, wat de mogelijke oorzaken zijn en hoe je geholpen kan worden, lees je hieronder.

Wat is een paranoïde persoonlijkheidsstoornis?

Iedereen kijkt wel eens ‘de kat uit de boom’. Bijvoorbeeld op de eerste dag van je nieuwe baan of wanneer je een feestje bezoekt waar je niemand kent, maar uiteindelijk groeit het vertrouwen. Het wordt echter een probleem wanneer je voortdurend in alles en iedereen een bedreiging ziet.

Wanneer je een paranoïde persoonlijkheidsstoornis hebt, ben je erg achterdochtig. Je denkt te gauw dat iedereen het slecht met jou voorheeft en je voelt je bedreigd, angstig en/of afgewezen. Je denkt bijvoorbeeld dat collega’s in je team tegen je samenspannen, dat een fluisterende collega je werk aan het afkraken is of dat sommige berichtjes die jouw partner krijgt van een geheime liefde zijn. Wanneer je leven niet op rolletjes loopt, komt dat naar jouw idee door anderen. Omdat deze gevoelens van wantrouwen volgens anderen doorgaans ongegrond blijken, wordt het een paranoïde persoonlijkheidsstoornis genoemd. Het wantrouwen en de achterdocht richt zich meestal tegen personen, maar kan ook tegen organisaties of instanties zijn gericht.

Gevolgen paranoïde persoonlijkheidsstoornis

Omdat jij anderen niet vertrouwt, komen contacten moeilijk tot stand en verlopen zij erg moeizaam. Je bent continu op je hoede of je partner, vrienden, familie of collega’s geen kwaad in de zin hebben. Je twijfelt aan hun oprechtheid. Wie niet voor jou is – is tegen jou. Een kleinigheid als een grapje kan er voor zorgen dat je agressief reageert en dat het vertrouwen weer verslechtert.

Een behandeling is noodzakelijk om met een paranoïde persoonlijkheidsstoornis om te leren gaan, vertrouwen in anderen te leren krijgen en een band met hen op te bouwen. Door van “tegen-positie” te veranderen, leer je meer saamhorigheid te durven ervaren.

Denk jij dat je wellicht een paranoïde persoonlijkheid hebt? Lees hier meer over de kenmerken en symptomen van deze stoornis.

Hoeveel mensen hebben een paranoïde persoonlijkheidsstoornis

Ongeveer 0,7 – 1,5% heeft last van een paranoïde persoonlijkheidsstoornis. Je bent dus niet de enige. De stoornis uit zich vaak voor het eerst wanneer je jongvolwassen bent. Meer mannen hebben last van een paranoïde persoonlijkheidsstoornis dan vrouwen.

Paranoïde persoonlijkheidsstoornis en paranoïde schizofrenie

Een paranoïde persoonlijkheidsstoornis en paranoïde schizofrenie lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Bij paranoïde schizofrenie heb je last van (achtervolgings-)wanen en hallucinaties. Bij een paranoïde persoonlijkheidsstoornis is je ego intact en kun in principe  normaal functioneren, alleen is je vertrouwen ingeperkt en zijn er weinig mensen met wie je een band hebt.

  • 1 op de 4 mensen krijgt psychische problemen

Feedback