jongen-in-park-bij-water

Symptomen van agorafobie

Wat zijn de kenmerken van agorafobie?  Hieronder zijn de verschillende kenmerken van agorafobie op een rijtje gezet.

Angst voor plaatsen of situaties

Bij agorafobie heb je angst voor de plaatsen die er voor zorgen dat je in paniek raakt of dat je je opgesloten of hulpeloos voelt. Door de gedachte dat je van deze plaatsen lastig weg kunt komen of moeilijk hulp kunt krijgen wanneer je in paniek raakt, kun je een machteloos gevoel krijgen. Voorbeelden zijn een verkeersfile, een lift, een druk winkelcentrum of een bioscoopzaal. De gedachte aan de gevreesde situaties kan er al voor zorgen dat je je angstig voelt.

Wanneer je agorafobie hebt, heb je angst voor twee of meer van de volgende plaatsen of situaties. Ook de gedachte aan de plaats of situatie kan zorgen voor een heftige angst.

  • Angst om met de bus, de trein, de boot of de auto te reizen.
  • Angst om op afgesloten plaatsen te zijn. Dit kan een concertzaal zijn, de bioscoopzaal of een vergaderzaal.
  • Angst om op een open plaats te zijn. Je durft bijvoorbeeld niet op een plein te staan of over een brug te lopen.
  • Angst om in de rij te staan voor bijvoorbeeld de kassa in de supermarkt of in de wachtrij voor je het vliegtuig instapt.
  • Angst om in je eentje naar buiten te gaan. Je wilt het liefst je vertrouwde omgeving niet verlaten.

De angst herhaalt zich

De plaatsen en situaties kunnen verschillen, maar elke keer geldt dat er de angst is dat je moeilijk kunt vluchten en lastig geholpen kan worden wanneer je je niet goed voelt. Het is bijvoorbeeld moeilijk zomaar uit een vliegtuig of een file weg te komen. De heftige angst treedt bijna elke keer op wanneer je in de gevreesde situaties terecht komt.

Vermijdingsdrang

Om de angst en paniek te voorkomen, ga je de drukke en gevreesde situaties uit de weg. Je reist bijvoorbeeld nooit meer met het openbaar vervoer, gaat niet meer met vrienden naar de bioscoop en laat de boodschappen thuis bezorgen. Wanneer je de plaats écht niet kunt vermijden, doorsta je de situatie met een intense angst. De angst kan de vorm aannemen van een paniekaanval.

Ook kan je veiligheidsgedrag vertonen. Wanneer je bijvoorbeeld echt niet onder een etentje uit kan, probeer je de plek vlakbij de uitgang te kiezen, zover mogelijk van de restaurant drukte vandaan.

Duur van de klachten

Om van agorafobie te spreken duren je angstklachten of je vermijdingsdrang minstens 6 maanden. Je vermijdt bijvoorbeeld al langere tijd het winkelcentrum of de supermarkt of bepaalde plaatsen zorgen er keer op keer voor dat jij je paniekerig en angstig voelt.

De fobie beïnvloedt je leven

Een ander kenmerk van agorafobie is dat je gebukt gaat onder je agorafobie. Zeker als je door de agorafobie aan huis gebonden bent, kan jij je erg ongelukkig voelen. Je komt amper buiten de deur en dit kan er op de lange termijn voor zorgen dat je je eenzaam en depressief gaat voelen.

Samenhang met andere stoornissen

Je klachten mogen niet samenhangen met of worden verklaard door de bijwerkingen van medicijnen of een andere psychische stoornis, zoals een specifieke fobie.

Herken jij je in bovenstaande kenmerken van agorafobie? Zijn er plekken waar jij liever niet komt omdat je bang bent in paniek te raken? Voel jij de daardoor ongelukkig en kom je de deur nauwelijks meer uit? Probeer de plaatsen niet te vermijden, maar zoek hulp om met je agorafobie te leren omgaan.

Hoe herken je agorafobie?

Misschien twijfel je wel of je agorafobie hebt. Hoe dan ook kun je contact opnemen met je huisarts als je je zorgen maakt.

Wanneer je je herkent in de volgende voorbeelden zou het kunnen dat je agorafobie hebt:

  • Je hebt angst voor drukke plaatsen met veel mensen, vandaar ook de naam pleinvrees.
  • Je hebt angst voor plekken waar ontsnappen moeilijk is zoals liften en treinen.
  • Je verlaat nauwelijks je huis, of alleen als er iemand met je mee naar buiten gaat.
  • Je voelt je hulpeloos en het voelt alsof je alle controle verliest.
  • Je leunt erg op de mensen om je heen, bijvoorbeeld omdat je anders niet buiten de deur komt.
  • Je vindt het niet prettig om alleen te zijn.
  • Je bent bang dat je in een openbare ruimte de controle verliest.
  • Je durft niet meer met het openbaar vervoer te reizen omdat je bang bent om te gaan overgeven.
  • Je bent bang dat je in een volle theaterzaal niet snel genoeg bij de wc kunt komen en in je broek plast.

Wanneer je in de situatie terecht komt waar jij angst voor hebt, kan dit gepaard gaan met de onderstaande lichamelijke symptomen en angstige gedachten:

  • Kortademigheid
  • Overmatig zweten
  • Hartkloppingen
  • Trillen over je hele lichaam
  • Grote gespannenheid
  • Gevoel dat je de situatie moet verlaten
  • Het gevoel dat je jezelf niet bent
  • Zenuwachtig gevoel
  • Angst dat je een paniekaanval krijgt
  • Duizeligheid

Wanneer je agorafobie hebt, kan de angst voor de angst ook zeer sterk zijn. Je bent nog niet in die overvolle bioscoopzaal, maar het idee dat je daar naartoe gaat zorgt ervoor dat jij je intens slecht voelt.

Door de angst op de gevreesde plekken maar ook door de angst vooraf, kan agorafobie je leven flink beïnvloeden. Het is dan ook belangrijk om hulp te zoeken. Blijf niet aan huis gekluisterd, maar zoek hulp om je agorafobie te overwinnen.

  • 1 op de 4 mensen krijgt psychische problemen

Feedback