Oude vrouw bij water

Soorten dementie – 4 vormen van dementie

Er zijn verschillende soorten dementie. Dementie is eigenlijk een verzamelnaam voor een aantal symptomen. Deze symptomen, zoals geheugenverlies, kunnen veroorzaakt worden door verschillende ziektes. De bekendste ziektes waardoor dementie veroorzaakt wordt, zijn:

  • de ziekte van Alzheimer
  • Vasculaire dementie
  • Frontotemporale dementie (FTD)
  • Lewy body dementie

Omdat de kenmerken van deze ziektes verschillen, bestaan er ook verschillende soorten dementie.

De ziekte van Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Bijna 70 procent van alle mensen met dementie heeft Alzheimer. De oorzaak van de ziekte is niet bekend, maar vermoed wordt dat ophopingen van eiwit in de zenuwcellen van de hersenen de boosdoener zijn. Deze eiwitophopingen, die te zien zijn op een MRI-scan, zorgen ervoor dat de zenuwcellen vergaan. Alzheimer begint heel geleidelijk en het eerste symptoom is vaak geheugenverlies.

Vasculaire dementie

Na Alzheimer is vasculaire dementie de meest voorkomende ziekte waar dementie bij opspeelt. De ziekte wordt veroorzaakt door een storing van de doorbloeding van de hersenen. In de bloedvaten in de hersenen treedt aderverkalking op, waardoor er bloedingen of infarcten ontstaan. Het achterliggende hersenweefsel krijgt hierdoor geen bloed meer en sterft af. Meestal heeft de patiënt al hart- en vaatziekten voordat er sprake is van dementie. Vasculaire dementie wordt ook wel multi-infarctdementie genoemd.

Vasculaire dementie ontstaat acuut en verloopt vaak stapsgewijs door een nieuwe bloeding of infarct. Door de hersenbloeding(en) kunnen er bij vasculaire dementie ook lichamelijke verschijnselen optreden als verlamming of gevoelsverlies. Gemiddeld is de levensverwachting van een patiënt vijf jaar na het verschijnen van de eerste symptomen. Vaak sterft de patiënt uiteindelijk aan een beroerte of een infarct.

Frontotemporale dementie (FTD)

Een opvallend kenmerk van Frontotemporale dementie, vroeger ook wel eens ‘de ziekte van Pick’ genoemd, is dat deze vorm al op jongere leeftijd voorkomt. De meeste mensen die FTD krijgen zijn tussen de 40 en 60 jaar oud. De ziekte is bij 25-40 procent van de gevallen erfelijk. Bij FTD zijn twee gebieden in de hersenen beschadigd: de frontaalkwab, het voorste deel van de hersenen, en de temporaalkwab, het zijgedeelte.

Veranderingen in gedrag

De frontaalkwab is het gedragsgebied in het brein. Daarom zijn de eerste kenmerken van frontaalkwabdementie vaak veranderingen in het gedrag en persoonlijkheid. De ziekte wordt om die reden niet altijd herkend als dementie, omdat geheugenproblemen zich pas in een later stadium voordoen.

Problemen met taal

De temporaalkwab is het taalgebied in het brein, waardoor mensen al in een vroeg stadium problemen kunnen krijgen met hun spraak en lezen en schrijven. Sommige mensen, waarbij alleen de temporaalkwab beschadigd is, krijgen semantische dementie en hebben voornamelijk problemen met woorden en betekenissen daarvan.

Als je de diagnose FTD heb gekregen, is het belangrijk om dit te vertellen op het werk. Dit voorkomt onbegrip bij collega’s en het biedt ruimte om mogelijkheden voor aanpassingen te bedenken met je werkgever.

Lewy body dementie

De kenmerken van Lewy body dementie lijken erg op die van Alzheimer en de ziekte van Parkinson. Er ontstaan lichamelijke klachten als trillen, stijve spieren, een gebogen houding en een afwijkende manier van lopen. Het verschil tussen Parkinson en Lewy body dementie is een kwestie van welke klachten er eerder waren, de dementie- of de parkinsonverschijnselen. De ziekte krijgt de naam van de klachten die als eerste optraden.

Schommelen

Iemand met Lewy body dementie schommelt erg in de achteruitgang van zijn verstandelijk functioneren. De ene dag ben je goed aanspreekbaar, de andere dag voel je je erg versuft. Het geheugen blijft in het eerste stadium doorgaans nog goed, wel treden er aandachtsproblemen op. Ook krijgen veel mensen al in een vroeg stadium last van hallucinaties.

Lewy bodies

Bij deze vorm van dementie ontstaan er abnormale eiwitopstapelingen in de hersenen, lewy bodies genaamd. Lewy bodies bevinden zich ook in de hersenen van mensen met Parkinson. Hoe de lewy bodies ontstaan is niet bekend. De levensverwachting bij deze vorm van dementie is vanaf het ontstaan van de klachten 6 tot 12 jaar.

Verwante aandoeningen

Er zijn meerdere aandoeningen die verwant zijn aan dementie.

Korsakov

Bij het syndroom van Korsakov lijdt de patiënt aan geheugenverlies door het overmatig drinken van alcohol en een tekort aan vitamine B1. Korsakov is geen vorm van dementie en komt in Nederland vooral voor bij alcoholisten.

Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson kunnen ook dementieverschijnselen optreden. Dit gebeurt bij 35 tot 55 procent van de mensen die lijden aan Parkinson. De ziekte kenmerkt zich door een storing in het bewegen. Dit uit zich vaak in trillende handen, een stijf lichaam en een kromme houding.

Creutzfeldt-Jakob

De ziekte van Creutzfeldt-Jakob is een zeldzame ziekte, waarbij de hersencellen snel afsterven. De ziekte komt op jongere leeftijd voor en kenmerkt zich naast beweegproblemen ook door dementieverschijnselen, zoals spraakproblemen en gedragsverandering.

Syndroom van Down

Mensen met het syndroom van Down krijgen vaak te maken met dementie in de vorm van de ziekte van Alzheimer. Vaak vertonen zij al rond hun 40e levensjaar symptomen van de hersenaandoening.

Delier

Een delier (delirium) is een acuut optredende ernstige verwardheid. Dit treedt vaak op bij dementerende mensen. De acute verwardheid wordt veroorzaakt door een ernstige ziekte, infectie of trauma in combinatie met een slechte gezondheid, ouderdom of dementie.

  • 1 op de 4 mensen krijgt psychische problemen

Feedback