Jongen met autisme in park

Symptomen autisme

Niet iedereen die autisme heeft, vertoont hetzelfde gedrag. Er zijn een aantal kenmerken die bij autisme een rol spelen. Vooral de combinatie van kenmerken geeft aan of iemand autisme heeft of niet. De symptomen uiten zich op verschillende gebieden. Ze zijn zichtbaar op het gebied van sociale interactie en communicatie, maar doen zich ook voor op het vlak van zich herhalende patronen.

Kenmerken autisme bij sociale interactie

Mensen met autisme hebben problemen in de omgang met andere mensen. De manier waarop ze contact maken is vaak opvallend en ze slagen er niet goed in om vriendschapsrelaties aan te gaan en te onderhouden. Andere kenmerken van autisme op het gebied van sociale interactie zijn:

  • Problemen hebben met het goed aanvoelen van andere mensen
  • Weinig rekening houden met andere mensen
  • Moeite hebben met het maken van oogcontact (vooral kinderen), in sommige gevallen langs je heen kijken
  • Het lachen in reactie op de lach van iemand anders, lijkt zich minder te ontwikkelen

Kenmerken autisme in communicatie

Taalontwikkeling en taalgebruik

De taalontwikkeling en de manier van communiceren verlopen vaak afwijkend. Belangrijke kenmerken van autisme op het gebied van communicatie zijn:

  • Vertragingen of verstoringen in de ontwikkeling van gesproken taal
  • Moeite hebben met het gaande houden van gesprekken
  • Vooral praten tegen iemand, in plaats van met iemand. Bijvoorbeeld veel praten over eigen interesses zonder na te gaan of de ander ook daarin geïnteresseerd is
  • Eigenaardigheden in het taalgebruik, zoals het regelmatig herhalen van bepaalde woorden, opvallende klemtonen of juist eentonig praten
  • Voornaamwoorden – zoals ‘jij’ en ‘ik’ – worden soms omgekeerd gebruikt

Speelgedrag bij kinderen met autisme

Ook het spel van kinderen met autisme is vaak anders:

  • Gedrag van anderen imiteren is vaak moeilijk
  • ‘Doen alsof’- en ‘nadoen’-spelletjes worden niet of minder gedaan
  • Het spel blijft vaak concreet (bijvoorbeeld: stapelen, ordenen of laten bewegen van speelgoed)
  • Soms is er juist sprake van te veel fantasie, waardoor het moeilijk is om onderscheid te maken tussen fantasie en werkelijkheid

Kenmerken autisme in gedrag & belangstelling

Beperkte belangstelling

Kinderen en volwassenen met autisme blijven vaak vasthouden aan routines en gewoontes. Daarnaast kan er sprake zijn van beperkte interesses en/of preoccupaties. Een preoccupatie is een overmatige gerichtheid op een bepaald onderwerp of (deel van) een voorwerp. Voorbeelden hiervan zijn het steeds draaien aan wieltjes van een auto of het langdurig praten over bijvoorbeeld computers of treinen. Wanneer routines verstoord raken, kan dat gepaard gaan met forse moeilijkheden (zoals boze buien of paniekaanvallen).

Lichamelijke gedragingen

Het komt voor dat iemand met autisme bijzondere bewegingen maakt. Voorbeelden hiervan zijn wiegen, fladderen met de armen of draaiende bewegingen maken met de handen of vingers. Daarnaast kunnen mensen met autisme zich soms wat houterig bewegen, een andere zintuigbeleving hebben (bijvoorbeeld overgevoelig of juist helemaal niet gevoelig zijn voor pijn, kou en warmte) en meer gebruik maken van nabijheidzintuigen (zoals het likken, ruiken en aanraken van voorwerpen).

Diagnose autisme

De diagnose autisme is niet makkelijk te stellen. Een psycholoog of psychiater doet uitgebreid onderzoek en let hierbij op de sociale communicatie en interactie met anderen, specifieke interesses en repetitieve gedragingen. Zowel in het heden als in de kindertijd. Belangrijk hierbij is om ook de mensen in of uit de directe omgeving (ouders, partner, vrienden) bij het onderzoek te betrekken en te interviewen. Autisme vaststellen door een scan van de hersenen te maken of een bloedtest te doen is niet mogelijk.

  • 1 op de 4 mensen krijgt psychische problemen

Feedback