man-en-vrouw-in-het-park

Wat zijn de symptomen van een psychose?

Als mensen dingen horen of zien die er niet zijn, zich verward voelen in het denken, misschien ook achterdochtig zijn kan dat horen bij een psychose. Vaak hebben mensen met psychosen moeite hun leven te organiseren.  Vaak zijn er ook overtuigingen die het denken beïnvloeden, zoals het idee afgeluisterd te worden, bespioneerd of op manieren beïnvloed te worden. Vaak gaat dat gepaard met somberheid en angst. Voor familie of vrienden is dit lastig te begrijpen, zodat er ook spanningen kunnen optreden. Een psychose kan kort duren, maar ook enkele weken tot maanden aanhouden.

Ook na een psychose kan bij een deel van de mensen verlies van initiatief (apathie, negatieve symptomen) nog een lange periode blijven bestaan. Voorbeelden van problemen kunnen zijn: Gevoel van leegte en moeheid, traag denken en bewegen, slechtere concentratie, afgevlakte gevoelens, initiatiefverlies, moeilijk in contact komen met andere mensen, tijdelijk minder goed voor jezelf zorgen

Vaak heb is extra hulp nodig om sociale contacten weer op gang te helpen en weer goed voor jezelf te zorgen, zodat jij de draad van je leven weer kunt oppakken.

Hieronder de mogelijke kenmerken van een psychose op een rijtje. Herken jij je in de onderstaande kenmerken? Dan is het belangrijk om naar de huisarts te gaan. Hij of zij jou kan jou doorverwijzen voor een geschikte behandeling. Let wel, een psychose kan zich bij iedereen op een andere manier uiten:

Wanen

Sommigen hebben overtuiging dat er voortdurend iets vreemds aan de hand is, voelen zich achtervolgd, vergiftigd, bespioneerd of denken bijzondere eigenschappen te hebben. Als zijn overtuiging erg sterk is, spreekt men van wanen of waandenkbeelden. Mensen uit je omgeving beleven de werkelijkheid op dat moment niet zoals jij. Dat is lastig voor iedereen. Voorbeelden van wanen: het gevoel dat je wordt achtervolgd of speciale boodschappen via de televisie, computer of radio krijgt toegezonden. Het kan ook zijn dat je denkt bijzondere eigenschappen te hebben, bv koning zijn of een afgezant van God. Vaak bestaat het gevoel dat iedereen naar je kijkt en jou in de gaten houdt. Je kunt achterdochtig zijn en iedereen wantrouwen, ook je naasten. Medicijnen zoals antipsychotica, samen met gespreksbehandeling werken vaak goed.

Hallucinaties

Als iemand dingen hoort, ruikt, proeft, voelt of ziet die andere mensen niet ervaren, spreekt men van hallucinaties. Een voorbeeld is het horen stemmen, terwijl je helemaal alleen bent of niemand iets zegt. Dat kan beangstigend zijn, zeker als deze stemmen commentaar op je hebben, bepaalde opdrachten geven of schelden. In zeldzame gevallen kunnen hallucinaties gevaar zijn, bijvoorbeeld als stemmen opdrachten te geven, zoals jezelf of anderen iets aandoen.  Soms zijn stemmen ook troostend, bijvoorbeeld als iemand alleen is. Medicijnen zoals antipsychotica, samen met gespreksbehandeling helpen vaak goed.

Verwardheid

Vaak lukt het tijdens een psychose moeilijk om logisch te denken. Het denken kan te snel of te traag zijn. Ook kan het moeilijk zijn gedachtes logisch op een rijtje te houden. Iemand voelt zich dan verward, De buitenwereld merkt dan dat iemand nier meer geordend (gedesorganiseerd) spreekt. De gedachten lijken van de hak op de tak te gaan. Medicijnen zoals antipsychotica, samen met gespreksbehandeling werken vaak goed.

Katatonie

Zeldzaam maken met psychosen periodes mee waarin ze weinig bewegen en spreken. Vaak kunnen mensen dan lang in dezelfde houding blijven staan en nauwelijks eten of drinken. Men spreek dan van katatonie. Voor katatone klachten bestaan speciale behandelingen.

Somberheid (depressie) en angst

Veel mensen met psychosen zijn angstig, bijvoorbeeld tussen andere mensen te zijn in het verkeer of bij uit gaan. Ook zijn er soms periodes met somberheid. Periodes met somberheid zijn vaak eerder aanwezig dan psychotische symptomen. Angstklachten en somberheidsklachten zijn zeker niet bij iedereen aanwezig. Ze zijn vaak goed behandelbaar met psychotherapie, medicijnen en er wordt ook geëxperimenteerd met “virtual reality” behandelingen om angst in sociale situaties te verminderen.

Problemen in het besef een psychose te hebben

Bij een aantal mensen met psychotische ervaringen blijkt het lastig te beseffen psychotisch en in de war te zijn. Is kan een probleem zijn in het ziektebesef. Dat kan lastig zijn voor jezelf, maar ook voor mensen die jou doerbaar zijn.

Apathie

Een aantal mensen die gevoelig zijn voor psychosen worden minder actief. Ze liggen bijvoorbeeld veel op bed, weinig spontane gedachten komen op. Niet zelden melden mensen in zo’n situatie zich leeg te voelen van binnen. Soms treedt dit op, lange tijd voordat psychotische symptomen ontstaan. Men spreekt wel van initiatief verlies, apathie of negatieve symptomen.  Je kunt je bijvoorbeeld niet meer concentreren op je werk, of komt nergens toe, net of er weinig ideeen opkomen. Sommigen voelen zich ook somber en leeg van binnen. Van anderen krijg je wellicht te horen dat je een matte gezichtsuitdrukking hebt.

 

  • 1 op de 4 mensen krijgt psychische problemen

Feedback