Jonge vrouw leunt op fiets bij bos

Eetbuistoornis

Ben je veel met eten bezig en eet je grote hoeveelheden achter elkaar? Neem je steeds in gewicht toe? Maak je je zorgen over hoe je er uit ziet? Dan kan het zijn dat je een eetbuistoornis hebt.
Als je een eetbuistoornis hebt, heb je eetbuien waarin je een hoeveelheid voedsel eet die beslist groter is dan wat de meeste mensen in een zelfde periode en onder dezelfde omstandigheden zouden eten. Je kunt er niet mee stoppen en proeft eigenlijk niet wat je eet: je zit in een soort ‘roes’.

Wat is een eetbuistoornis?

Een eetbuistoornis wordt in het Engels Binge Eating Disorder (BED) genoemd. Als je een eetbui hebt, dan eet je binnen korte tijd (een half uur tot twee uur) heel veel achter elkaar. Eigenlijk heb je geen echte honger maar toch heb je het gevoel dat je moet eten. En je kunt er niet mee stoppen: je bent de controle kwijt! Je eet ook sneller dan normaal en je stopt niet wanneer je vol bent. Een eetbui kan worden uitgelokt door emoties als woede of verdriet, maar het kan ook een manier zijn om met spanningen en stress om te gaan. Tijdens de eetbui ben je alleen: eigenlijk eet je stiekem.

Na de eetbui walg je van jezelf: schuld- en schaamtegevoelens overheersen. Bij boulimia nervosa wil je na een eetbui snel alles weer kwijt, bijvoorbeeld door te braken. Bij een eetbuistoornis ben je ook wel heel veel met je gewicht bezig, maar je gaat niet braken om het eten weer kwijt te raken. Mensen met een eetbuistoornis komen vaak snel aan in gewicht als gevolg van de eetbuien.

Sociale, emotionele en gevolgen

Een eetbuistoornis heeft ernstige lichamelijke, psychische en sociale gevolgen:

  • Lichamelijke gevolgen: bijvoorbeeld steeds zwaarder worden, hart- en vaatziekten, suikerziekte en een ontregelde stofwisseling, vetstofhuishouding en hormoonhuishouding, gewrichtsklachten, kortademigheid.
  • Psychische gevolgen: bijvoorbeeld depressieve klachten, onrust en spanning, verlies van je interesses en minder zin in seks. De hele dag met gedachtes over eten en je gewicht zitten.
  • Sociale gevolgen: bijvoorbeeld vereenzaming, financiële problemen, alcohol- en drugsmisbruik. Vanuit schaamte vermijden van feestjes, moeite hebben met je werk. In eenzaamheid eten vanuit schaamte voor het eten van grote hoeveelheden.

Wie hebben een eetbuistoornis?

Een eetbuistoornis komt ongeveer even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. De gemiddelde leeftijd van deze groep is 35 jaar, het komt minstens bij 1% onder de bevolking voor, dat zijn 160.000 mensen.

Film ‘Door dik en dun’

In opdracht van Lentis/PsyQ is de film Door Dik en Dun gemaakt. In deze documentaire komen vier personages aan het woord. Ieder doet zich voor als een bepaalde eetstoornis. Op een originele manier kom je zo meer te weten over boulimia, anorexia en een eetbuistoornis. Bekijk de video op de pagina over onze Kliniek voor Eetstoornissen.

Wat zijn de symptomen van een eetbuistoornis?

  • Je hebt last van eetbuien die minstens een keer per week gedurende 3 maanden voorkomen.
  • Je eet veel sneller dan normaal.
  • Je eet door, zelfs als je geen honger meer hebt en je je vervelend gaat voelen.
  • Je hebt een negatief beeld van jezelf met gevoelens van walging, schuld en somberheid.
  • Je hebt er veel last van.
  • Al het eten blijft binnen.

Wat zijn de oorzaken van een eetbuistoornis?

Er is niet een bepaalde factor die maakt dat je een eetbuistoornis krijgt. Het gaat om een combinatie van biologische, sociale en psychologische factoren. Wat bekend is dat erfelijkheid bepaalt of je een verhoogde kans hebt op een eetbuistoornis en eveneens op obesitas, hetgeen tevens het gevolg is van een eetbuistoornis. Net als bij alle eetstoornissen ben je geneigd om af te vallen, je wilt het teveel aan eten door de eetbuien compenseren. Dat maakt dat je bijvoorbeeld het ontbijt gaat overslaan, waardoor je weer honger krijgt, met een grote kans op een eetbui. Er kan sprake zijn van een verstoord honger/en verzadigingsgevoel.

Eten oplossing voor gevoelens

Eten kan een verwachte oplossing geworden zijn voor allerlei gevoelens, als antwoord dienen op negatieve ervaringen in je leven, etc. Tevens kunnen er in sommige gevallen zaken in je persoonlijkheid mede een rol spelen, zoals veel aandacht voor anderen hebben en te weinig voor jezelf. Kortom: vermijdend zijn, dat wil zeggen moeilijke dingen uit de weg gaan, waarbij eten een deel van de oplossing en dus van het probleem is geworden. Het lage zelfbeeld kan mede in stand worden gehouden en/of veroorzaakt zijn door negatief commentaar van anderen op jouw overgewicht.

Wanneer je voortdurend eet

Dit beeld van de eetbuistoornis komt eveneens voor bij die groep patiënten die niet zozeer last hebben van eetbuien, maar de hele dag voortdurend eten. Je eet de hele dag door, meestal gekoppeld aan negatieve emoties, zoals angst, verdriet en boosheid. Evenals mensen met een eetbuistoornis kun je daardoor depressief worden, zitten met schaamte en schuldgevoelens, sociale situaties met andere mensen vermijden en/of worstelen met een negatief lichaams- en zelfbeeld. Hier spelen dezelfde lichamelijke klachten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, gewrichtsklachten, etc.  Je hebt dan niet een eetbuistoornis, maar een Eetstoornis NAO (niet anderszins omschreven). Je eetpatroon ziet er anders uit, maar er spelen dezelfde ernstige psychische en lichamelijke problemen.

Tips – omgaan met een eetbuistoornis

Stel jezelf de volgende vragen

  • Heb ik honger? Het overslaan van een maaltijd is een bekende eetbui-veroorzaker. Is het antwoord op deze vraag: ja, ga dan de overgeslagen maaltijd eten.
  • Ben ik moe? Vaak wordt vermoeidheid verward met honger. Als je moe bent ga dan even rusten, neem een douche of ga zitten met een kopje thee.
  • Wat is er aan de hand? Emoties kunnen ook een rol spelen bij een eetbui? Ben je boos, verdrietig, blij of depressief? Probeer te herkennen wat je aanzet tot het gevoel dat je moet eten.
  • Bedenk dat eten niet helpt op de lange termijn. Ben je boos op iemand die iets onaardigs tegen je gezegd heeft. Vertel die persoon dat hij je gekwetst heeft. Is dat niet mogelijk, schrijf dan in je dagboek. Je hebt dan iets gedaan aan dat ongemakkelijke gevoel, dat lost meer op dan gaan eten. Kun je zelf nog meer emoties bedenken en wat daarop een betere reactie zou zijn?
  • Het kan ook nog liggen aan een situatie. Vaak is het een moeilijk moment als je van de ene activiteit overstapt naar de andere. Bijvoorbeeld: je komt thuis uit je werk en moet gaan koken, maar eerst ga je snoepen. Of je hebt de badkamer schoongemaakt en je moet nog strijken en daar heb je nou net geen zin in. Of je verveelt je. Maak dan een lijstje van kleine klusjes of leuke dingen die je kan gaan doen. Als je op een bepaald moment denkt: ‘ik moet chocola’ of ‘ik wil chips’, terwijl je alle maaltijden hebt gegeten en je niet moe, boos of verdrietig bent, dan is het eerder verveling waardoor je iets wil nemen. Ga in zo’n geval bijvoorbeeld een klusje doen. Of denk na over leuke hobby’s.
  • Als je op alle vragen een antwoord hebt en je wilt nog steeds een eetbui hebben, stel die dan met 15-30 minuten uit.
  • Soms eet je ook uit gewoonte bijvoorbeeld popcorn in de bioscoop en chips op de bank bij de TV etc. Als je jezelf dus hoort zeggen: ik ga naar de film dus eet ik popcorn is het niet goed. Je maakt een automatische koppeling tussen naar de film gaan en popcorn eten. Eet bewuster en niet op je vaste eetbui plek. Wat zijn jouw automatische koppelingen?
  • Doe ook geen twee dingen tegelijk zoals internetten en chips eten: eet bewust.
  • Welke waarde heeft de eetbui voor jou? Als een eetbui je niets zou helpen was je er allang mee gestopt, dus bedenk eens welk positief gevoel de eetbui je geeft en probeer dan eens te bedenken op welke andere manieren je jezelf ook zo zou kunnen voelen.

Leg jezelf het volgende voor

  • Herhaal een bepaalde zin bij jezelf, zoals: ‘ik wil niet snoepen’, of ‘eigenlijk is het helemaal niet zo lekker’ of ‘ik ben de baas’.
  • Vergelijk jezelf niet met anderen, zoals: ‘zij eet van alles en wordt er niet dik van’.
  • Realiseer je dat je een keuze hebt. Je hoeft die eetbui niet te nemen.

Strategie

  • De eetbui ongeveer een half uur uitstellen.
  • Een lijstje met alternatieven voor een eetbui maken.
  • Bij het uitstellen van de eetbui afleiding zoeken.
  • Omdat eetbuien vaak op een vaste plek (achter de TV, achter de computer) of hetzelfde tijdstip (uit het werk, ’s avonds) plaatsvinden, kan het helpen dat te veranderen door het ritueel te verbreken.
  • Maak een overzicht welke dingen voor jou een eetbui uitlokken (triggers, valkuilen). Voorbeelden hiervan zijn langs de gegrilde kip lopen bij de poelier, je verdrietig voelen, of als je oma zegt ‘die moorkop heb ik speciaal voor jou gekocht’, of als je merkt dat je weer heel vlug gaat eten of niet proeft wat je eet.
  • Ga met een volle maag boodschappen doen en met een boodschappenlijstje voorkom je dat je te veel onnodige dingen in huis haalt.
  • Koop geen voordeelverpakkingen of aanbiedingen.
  • Pas je eettempo aan: rustig eten en goed kauwen.
  • Als je een eetbui hebt, beschrijf van tevoren wat je ervan verwachtte en hoe dat is uitgepakt.
  • Beschrijf ook hoe je je erna voelt. Wat voel je in je mond, je maag en je buik? Hoe denk je over jezelf? Lees dat door als je een volgende eetbui wil nemen.

Uit: diëtetiek/eetstoornissen/Voorlichting 19092007

Telefonisch en anoniem contact

Welke behandelingen heeft Lentis | PsyQ voor eetbuistoornis?

Als je last hebt van eetbuien kan het zijn dat je een eetbuistoornis óf boulimia nervosa hebt. Neem contact op met je huisarts als eetbuien je hinderen in je dagelijks leven of je het idee hebt dat er meer aan de hand is. Je kunt terecht bij Lentis voor professionele hulp bij een eetbuistoornis.

  • 1 op de 4 mensen krijgt psychische problemen

Feedback